Tổng quan về bệnh đột quỵ – phần 1

Đột quỵ hay thường được gọi là tai biến mạch máu não là căn bệnh nguy hiểm đến tính mạng của người bệnh. Bệnh thường gặp ở độ tuổi trung niên.

KHÁI QUÁT VỀ ĐỘT QUỴ

Đột quỵ hay thường được gọi là tai biến mạch máu não (CVA) (từ bình dân gọi là trúng gió hay trúng phong) xảy ra khi việc cung cấp máu đến một bộ phận não bị gián đoạn. Trong gần 75% các trường hợp đột quỵ, nguyên nhân chính là do máu nghẽn cục ở một trong các động mạch dẫn máu lưu thông đến não. Lý do thứ hai thường là thành động mạch bị vỡ khiến máu rỉ ra các mô chung quanh (gọi tà xuất huyết). Sự cố này làm tăng áp lực lên não, hủy hoại một số tế bào và khiến các mô ở phía bên kia động mạch vỡ nằm trong tuyến máu lưu thông ngừng hoạt động vì không có máu để duy trì chức năng của chúng.

Tham khảo thêm:

Thay đổi nội tiết là nguyên nhân gây viêm, nấm da đầu

benh-dot-quy
Đột quỵ hay thường được gọi là tai biến mạch máu não

Lượng máu cung cấp đến một vùng não cũng có thể bị ngất chỉ một thời gian ngắn nào đó mà không hoàn toàn gây đột quỵ. Tình huống này có thể chỉ xảy ra một lần duy nhất hay tái đi tái tại nhiều lần. Nếu các triệu chứng kéo dài dưới 24 tiếng đồng hồ người ta gọi đó là cơn thiếu máu cục bộ thoáng qua (TIA) hay tiểu đột quỵ.

Tuy nhiên hiện nay các bác sĩ đã biết thêm rằng bất cứ trường hợp nghẽn máu nào kéo dài hơn một giờ đều để lại sẹo trên vùng não vì thế định nghĩa TIA như vừa đề cập cũng cần phải thêm vào cho đầy đủ. Đôi mắt của chúng ta được cung cấp máu qua cùng một đường động mạch cấp máu cho não nên những cơn đột quỵ TIA có thể làm ảnh hưởng đến việc cung cấp máu cho một mắt, gây ra tình trạng một bên mắt bị mờ đi hay mất thị giác tạm thời, theo thuật ngữ chuyên môn, tình trạng này được gọi là thông manh giai đoạn (AFX) hay bán manh tức mù một mắt ngắn hạn (TMB).

Rối loạn mạch máu não: Phát bệnh do xuất huyết não đồng thời tắt nghẽn mạch máu não, có thể là xuất huyết trước sau đó tắt nghẽn hoặc tắt nghẽn trước sau đó mới xuất huyết.

Những tác hại của cơn đột quỵ

Benh-dot-quy-gay-nguy-hiem-den-tinh-mang-nguoi-benh
Bệnh đột quỵ gây nguy hiểm đến tính mạng người bệnh

Ảnh hưởng do đột quỵ gây ra đối với não gần như cũng tương tự như bất kỳ nguyên nhân tác động nào khác gây ra cho não. Khi một phần não bị ngưng cung cấp máu, các tế bào sẽ đói ôxy và ngừng hoạt động. Nếu trong thời gian khoảng bốn phút việc cung cấp máu không tiếp tục lại được thì các tế bào sẽ chết (chứng nhồi máu não). Những hậu quả về thể lý và tinh thần sau một cơn đột quỵ xảy ra như thế nào là tùy thuộc vào phần não bị ảnh hưởng.

Não bao gồm nhiều phần riêng biệt và mỗi phần điều khiển các chức năng vận động, lời nói và thị giác tương ứng. Những trung tâm điều khiển này gồm các tế bào thần kinh (gọi là nơ-ron) và mỗi tế bào đều có chức năng chuyên biệt. Chẳng hạn, các chuỗi nơ-ron nối mắt xích với nhau sẽ điều khiển mọi chuyển động của cơ bắp.

Mỗi nơ-ron gồm ba phần: các đuôi gai phân nhánh, thân tế bào và trục. Các đuôi gai phân nhánh có chức năng tiếp nhận tín hiệu để chuyển vào thân tế bào. Thân tế bào sẽ quyết định việc thực hiện hành vi và truyền mệnh lệnh đến tế bào nơ-ron kế tiếp thông qua đường sợi trục. Nhưng nếu bất cứ phần công đoạn nào trong chuỗi mắt xích này bị ngắt – như trong trường hợp xảy ra đột quỵ, một khu vực tế bào thần kinh bị chết – thì toàn bộ hệ thống thần kinh này sẽ ngưng hoạt động và chức năng mà nó điều khiển – như chức năng vận động hay lời nói – sẽ bị mất đi.

Nhập bình luận của bạn

Bài viết được quan tâm

Bài viết cùng chuyên mục